Oud-Katholiek Seminarie

Home

Actuele informatie m.b.t. corona-maatregelen

De colleges in periode 1, 2 en 3 van het studiejaar 2020-2021 worden online gegeven. Waarschijnlijk geldt dit ook voor periode 4. Bij vragen wende men zich tot de rector.

  

In memoriam mr. dr. G. Chr. Kok (1935-2021)

 

Op 10 maart 2021 overleed mr. dr. Govaert Kok. Naast zijn werk in de rechterlijke macht (laatstelijk als president van het Hof Den Haag) bekleedde hij bestuurlijke spilfuncties in de Oud-Katholieke Kerk. Graag verwijzen we daarvoor naar het in memoriam, geschreven door mr. Bert Maan, op de website van de Oud-Katholieke Kerk (oudkatholiek.nl).

Voor het seminarie is mr. Kok van groot belang geweest door zijn decennia-lange betrokkenheid bij het Curatorium van de Stichting Oud-Katholiek Seminarie. Eerst als lid, in de tijd dat het seminarie van structuur veranderde: van een internaat in Amersfoort werd het een ambtsopleiding gevestigd aan de Universiteit Utrecht. Later, toen de structuur geconsolideerd was, was mr. Kok vele jaren voorzitter van het Curatorium. Het seminarie gedenkt hem met respect en dankbaarheid.

MP

 

In memoriam prof. dr. Martien Parmentier (1947-2021)

 

Het Oud-Katholiek Seminarie gedenkt met dankbaarheid zijn oud-docent Martien Parmentier, die op 1 maart is overleden in de leeftijd van 73 jaar. Parmentier was een oud-katholiek priester, die naast het pastoraat van de parochie Haarlem en het lidmaatschap van het Metropolitaan Kapittel van Utrecht, waarvan hij uiteindelijk deken werd, voornamelijk in de academische theologie werkzaam was.

 

Zijn specialisme lag op drie terreinen. Ten eerste de patristiek: de studie van de ‘patres’, de kerkvaders uit de Vroege Kerk van de eerste eeuwen. In Oxford gepromoveerd op dit vakgebied werkte Parmentier een groot deel van zijn werkzame leven als docent patristiek aan de Katholieke Theologische Hogeschool Amsterdam en aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht. Ten tweede de oecumenische theologie. Parmentier had een specialisatie gedaan aan het oecumenische theologische instituut van de Wereldraad van Kerken in Bossey nabij Genève. Namens de oud-katholieke kerk was hij lid van de commissie voor Geloof en Kerkorde (Faith and Order) van de Wereldraad en van de orthodox / oud-katholieke dialoogcommissie. Ten derde de theologie van de charismatische vernieuwing. De charismatische beweging is een stroming in diverse kerken (ook in de oud-katholieke) die nadruk legt op het werk van de heilige Geest in het leven van de gelovige, de kerk en de wereld. De charismatische beweging heeft extra aandacht voor persoonlijke geloofsbeleving en groei, waartoe ook de kracht van het gebed behoort, in het bijzonder het gebed om genezing. Parmentier werd de eerste hoogleraar in de theologie van de charismatische vernieuwing aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

 

Deze drie terreinen kennen diverse overlappingen. Zo is de rol van de heilige Geest een belangrijk aspect van vroegkerkelijk denken. Ook kan gewezen worden op het feit dat zowel de studie van het patristische denken alsook de charismatische vernieuwing in sterke mate oecumenische fenomenen zijn, die niet alleen in diverse kerken plaatsvinden, maar ook een deel van het denken van de verschillende kerken met elkaar verbinden. Bovendien is Parmentiers oud-katholieke identiteit een verbindende schakel tussen de drie terreinen: de oud-katholiek gaat patristiek studeren, ontdekt de rol van de heilige Geest, doordenkt die theologisch, wat hem in oecumenisch vaarwater brengt. In die zin mag het misschien als een synthese worden beschouwd dat Parmentier in de laatste fase van zijn wetenschappelijke loopbaan hoogleraar systematische theologie is geworden aan het departement voor oud-katholieke (christkatholische) theologie van de Universiteit Bern, Zwitserland.

 

Van 1980 tot aan het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd in 2012 was Parmentier, naast al zijn andere werk, ook ‘toegevoegd docent’ (een term die duidt op een onbezoldigde functie) aan het Oud-Katholiek Seminarie aan de Universiteit Utrecht. Hij doceerde daar de vakken patristiek en oecumenica. Hoewel het Seminarie geen volledige theologische opleiding verzorgt, en zowel patristiek als oecumenica destijds behoorden tot het standaard curriculum van een theologische studie aan een universiteit, werd ook aan het Seminarie onderwijs gegeven in deze vakken. Het behoort immers tot de kenmerken van een oud-katholieke theologische benadering om zich meer op de Schrift en de Vroege Kerk te beroepen dan op latere perioden in de geschiedenis van het christendom. En het behoort tot een oud-katholieke theologische manier van denken om zich altijd bewust te zijn van de theologie in andere kerken en vooral van de theologie zoals die zich gedurende de twintigste eeuw in de oecumenische beweging heeft ontwikkeld. Op beide terreinen was Parmentier een specialist; aan het Seminarie deelde hij zijn deskundigheid ten dienste van oud-katholieke theologiebeoefening. In 2015 werd hem voor zijn bijdragen aan de oud-katholieke theologie de Pascalprijs verleend.

 

Martien Parmentier leed sinds 23 jaar aan de ziekte van Parkinson. Dat legde sterke beperkingen op aan zijn functioneren, maar weerhield hem er niet van om door te werken voor zover en zolang hem dat mogelijk was. Hoewel zijn ziekte hem merkbaar tekende, bleven – bijvoorbeeld bij zijn afscheidscollege aan het Seminarie in 2012 – meerdere kenmerken van zijn manier van werken en denken herkenbaar. Zijn zorgvuldige, studieuze omgang met teksten en de analyse daarvan. Maar ook zijn wat ‘Britse’ vorm van humor, de steelse blik, de rake zinsnede.

 

De huidige generatie oud-katholieke theologen is dankbaar voor de academische kwaliteit en voor het gelovig engagement van deze mens, priester en theoloog. En we realiseren ons weer eens: we hebben ‘big shoes to fill’. We bidden met de woorden van het door Martien uit het Syrisch vertaalde vroegkerkelijke eucharistisch gebed 5 in het Oud-Katholiek Kerkboek: ‘Gedenk, Heer, in uw onuitsprekelijke barmhartigheid allen die leefden uit geloof, de rechtvaardigen ons voorgegaan’.

 

Namens het College van Docenten van het Oud-Katholiek Seminarie,

Mattijs Ploeger, rector

 

Welkom

Hartelijk welkom bij de Kerkelijke Opleiding van de Oud-Katholieke Kerk van Nederland, die de naam "Oud-Katholiek Seminarie" draagt. Het Seminarie werd in 1725 gesticht, maar de huidige structuur dateert van 1969. Sindsdien zijn wij gevestigd aan de Universiteit Utrecht en verbonden aan de afdeling die inmiddels het Departement Filosofie en Religiewetenschap heet. Aan het Oud-Katholiek Seminarie worden mensen van uiteenlopende achtergrond opgeleid of bijgeschoold in de oud-katholieke theologie, hoofdzakelijk (maar niet uitsluitend) met het oog op pastoraat in of vanuit de Oud-Katholieke Kerk van Nederland. Daarnaast maakt een aantal toehoorders de colleges mee uit persoonlijke belangstelling.

Het Oud-Katholiek Seminarie is geen seminarie in de traditionele (bijv. rooms-katholieke) zin van het woord. Bij ons bestaan gescheiden verantwoordelijkheden tussen Seminarie en Episcopaat. Het Seminarie, bestuurd door een zelfstandig stichtingsbestuur (het Curatorium), verzorgt de opleiding van oud-katholieke theologen en potentiële geestelijken. De bisschoppen, indien ze daarvoor instemming vinden bij het Collegiaal Bestuur van de Oud-Katholieke Kerk van Nederland, beslissen over wijdingen en (betaalde of onbetaalde) aanstellingen. Starten met de opleiding aan het Seminarie en aanvaard worden als ambtskandidaat zijn dus twee verschillende dingen; het laatste is zaak van de bisschoppen en vindt pas in de loop van het studietraject plaats.

Het Oud-Katholiek Seminarie biedt geen volledige theologieopleiding aan. De structuur van onze opleiding stamt uit de tijd van de "duplex ordo" en nog steeds bieden wij alleen die vakken aan, die specifiek te maken hebben met enerzijds de oud-katholieke kerk en theologie, en anderzijds met de concrete toeleiding tot het functioneren als kerkelijk ambtsdrager. Voorafgaande aan, of gelijktijdig met, de studie aan het Oud-Katholiek Seminarie dient men dus een algemene theologische opleiding te volgen, of te hebben gevolgd. Dit moet een "brede" theologische opleiding zijn met bijbelse, historische, systematische en sociaalwetenschappelijke vakken. Het heeft onze voorkeur dat men deze studie volgt aan de Tilburg School of Catholic Theology (TST), die zijn hoofdvestiging te Utrecht heeft en die de mogelijkheid biedt tot het gedeeltelijk integreren van de TST- en de OKS-studie.

Ik hoop dat deze website u de informatie geeft waar u naar zoekt. Voor studenten functioneert deze website tevens als studiegids.

Mattijs Ploeger, rector